نحوه انجام معاملات ملکی در قانون الزام (راهنمای رسمی ثبت اسناد)

با اجرای قانون جدید، تغییرات مهمی در نحوه انجام معاملات ملکی در قانون الزام ایجاد شده است. آگاهی از این ضوابط برای مالکین و خریداران جهت جلوگیری از بی‌اعتباری معاملات عادی الزامی است. در این گزارش، تغییرات جدید را طبق اعلام سازمان ثبت اسناد و املاک بررسی می‌کنیم.

نحوه انجام معاملات ملکی در قانون الزام برای اسناد حدنگار سبز

برای املاکی که سند حدنگار (تک‌برگ) سبز رنگ آن‌ها پس از ۳ تیر ۱۴۰۳ صادر شده، نحوه انجام معاملات ملکی در قانون الزام کاملاً متفاوت است. این معاملات باید به صورت رسمی پیگیری شوند:

۱. مراجعه به مشاور املاک و دفتر اسناد

در صورت مراجعه به مشاور املاک، پیش‌نویس قرارداد در سامانه ثبت شده و طرفین ۵ روز مهلت دارند تا به دفتر اسناد رسمی مراجعه کنند. در صورت عدم مراجعه، پیش‌نویس فاقد اعتبار است.

۲. استفاده از قراردادهای یکسان

مراجعه به دفتر اسناد رسمی برای رفع محدودیت و نهایی کردن قراردادهای متحدالشکل (که به تأیید قوه قضاییه رسیده است) الزامی است. همچنین، تنظیم سند انتقال به صورت مستقیم در دفاتر اسناد رسمی از دیگر شیوه‌های معتبر است.

هشدار: تنظیم قولنامه‌های دستی یا عادی برای این املاک، منجر به عدم استماع دعاوی در مراجع قضایی می‌شود.

وضعیت اسناد تک‌برگ زرد و اسناد دفترچه‌ای

در نحوه انجام معاملات ملکی در قانون الزام برای اسناد زرد رنگ (صادر شده قبل از ۳ تیر ۱۴۰۳)، تا یک سال پس از راه اندازی رسمی «سامانه ثبت ادعا»، امکان معاملات به روال سابق وجود دارد. با این حال، توصیه اکید می‌شود که جهت حفظ امنیت حقوقی، معاملات این املاک نیز به صورت رسمی انجام گردد.

مالکین اسناد دفترچه‌ای نیز ابتدا باید برای تعویض سند و اخذ سند حدنگار سبز اقدام نمایند، زیرا طبق تبصره ماده ۱۱ قانون جامع حدنگار، ارائه خدمات به اسناد دفترچه‌ای محدود شده است.

تکلیف املاک فاقد سند مالکیت

آن دسته از املاکی که اساساً فاقد سند هستند، باید پس از راه‌اندازی رسمی سامانه ساماندهی اسناد غیررسمی، ابتدا ادعای مالکیت خود را ثبت و سپس نسبت به اخذ سند رسمی اقدام کنند.

جمع‌بندی: چرا رعایت قانون الزامی است؟

مطابق تأکیدات سخنگوی سازمان ثبت، نحوه انجام معاملات ملکی در قانون الزام با هدف افزایش امنیت حقوقی و کاهش دعاوی طراحی شده است. تغییرات مذکور، بستر امنی برای معاملات فراهم می‌کند تا از جعل و جابه‌جایی حدود ملک جلوگیری شود. به مالکین توصیه می‌شود جهت درک دقیق این تغییرات با کارشناس رسمی امور ثبتی مشاوره کنند.

منبع: سازمان ثبت اسناد و املاک کشور (سخنگوی سازمان)