سند لازم الاجرا چیست؟
سند لازم الاجرا به سندی گفته میشود که بدون نیاز به صدور حکم از دادگاه، قابل صدور اجراییه و اجرا از طریق اداره ثبت باشد.
این اسناد میتوانند رسمی یا عادی باشند و قابلیت اجرای مستقیم دارند.
در عمل، دو نوع سند لازم الاجرا وجود دارد:
-
-
-
- اسناد رسمی لازم الاجرا مانند اسناد رهن، اجاره، تعهد، مهریه، یا اسناد طلاق که در دفاتر اسناد رسمی یا ازدواج و طلاق تنظیم میشوند.
- اسناد عادی لازم الاجرا مانند چک و قراردادهای بانکی که به موجب قانون قابلیت صدور اجراییه دارند.
-
-
انواع سند لازم الاجرا
در اجرای مفاد سند لازم الاجرا، میان اسناد رسمی و عادی تفاوت وجود دارد.
۱. اسناد رسمی لازم الاجرا
این اسناد در دفاتر اسناد رسمی یا ازدواج و طلاق تنظیم میشوند.
از جمله شامل:
-
-
-
- اسناد رهنی و شرطی
- اجارههای رسمی ثبتشده
- تعهدات مالی یا داوطلبانه رسمی
- قبوض اقساطی ثبت شده
-
-
هرگاه در این اسناد تعهدی صریح و بدون تردید باشد، قابل صدور اجراییه خواهد بود.
۲. اسناد عادی لازم الاجرا
برخی از اسناد عادی مانند چک، سفته و قراردادهای بانکی لازم الاجرا نیز از طریق اجرای ثبت قابل پیگیریاند.
در این موارد، ذینفع میتواند مستقیماً طی درخواست صدور اجراییه اقدام کند بدون آنکه نیاز به اقامه دعوا در دادگستری داشته باشد.
مراحل صدور اجراییه برای سند لازم الاجرا
برای اجرای سند لازم الاجرا ابتدا باید توسط ذینفع، درخواست صدور اجراییه ثبت شود.
صدور اجراییه تنها در مورد دیون و تعهدات حال شدهای ممکن است که در متن سند بهصورت واضح و صریح درج شده باشد.
در موارد زیر باید به مرجع تنظیمکننده سند مراجعه کرد:
-
-
-
- اگر سند رسمی باشد، به دفترخانه اسناد رسمی محل ثبت سند مراجعه میشود.
- اگر مربوط به مهریه یا تعهد ناشی از عقد ازدواج و طلاق باشد، باید به دفتر ازدواج و طلاق صادرکننده سند مراجعه شود.
- اگر سند عادی لازم الاجرا (مانند چک یا قرارداد بانکی) باشد، میتوان به نزدیکترین دفتر اسناد رسمی رجوع کرد.
-
-
دفترخانه پس از بررسی درخواست، ظرف ۴۸ ساعت اجراییه را بهصورت برخط برای واحد اجرای ثبت محل ارسال میکند.
به این ترتیب عملیات اجرایی شروع خواهد شد.
شرایط صدور اجراییه برای سند لازم الاجرا
اجراییه فقط زمانی صادر میشود که مفاد سند صریح، قطعی و بدون ابهام باشد.
همچنین اجرای تعهد باید در صلاحیت واحد اجرای ثبت باشد.
اجرای تعهدات غیرمالی یا مواردی که موضوع اختلاف است، از صلاحیت اجرای ثبت خارج بوده و باید از طریق دادگاه پیگیری شود.
نکات مهم در اجرای سند لازم الاجرا
-
-
-
- صدور اجراییه تنها برای تعهدات منجز (حال شده) امکانپذیر است.
- درخواست باید توسط ذینفع یا قائممقام قانونی او ثبت شود.
- عملیات اجرا بر اساس مقررات ثبت انجام میگیرد و در صورت اعتراض، امکان مراجعه به مرجع قضایی وجود دارد.
-
-
اهمیت سند لازم الاجرا در نظام ثبتی
کارشناسان رسمی دادگستری در امور ثبتی و نقشهبرداری، نقش کلیدی در بررسی اصالت و حدود سند لازم الاجرا دارند.
این موضوع از آن جهت اهمیت دارد که اجرای صحیح تعهدات و اسناد رسمی در کاهش دعاوی حقوقی و افزایش اعتماد عمومی نسبت به نظام ثبت مؤثر است.
بنابراین شناخت دقیق سند لازم الاجرا برای وکلا، کارشناسان ثبتی و حتی مالکین املاک ضروری است.
برای دریافت خدمات کارشناسی یا مشاوره در این زمینه، از طریق زیر با ما در ارتباط باشید.
ثبت شماره تماس بصورت اینترنتی(با شما تماس خواهیم گرفت)