با راهاندازی رسمی سامانه ثبت ادعا از اول خرداد ۱۴۰۵، بسیاری از مالکان املاک قولنامهای و افرادی که نسبت به املاک دارای سند رسمی ادعای مالکیت یا حقوق قانونی دارند، با این سوال مواجه شدهاند که آیا باید در این سامانه ثبتنام کنند یا خیر؟
بر اساس توضیحات سخنگوی سازمان ثبت اسناد و املاک کشور، سامانه ثبت ادعا در اجرای ماده ۱۰ قانون الزام به ثبت رسمی معاملات اموال غیرمنقول راهاندازی شده و افراد مشمول باید در مهلت قانونی تعیینشده نسبت به ثبت ادعای خود اقدام کنند. این موضوع بهویژه برای دارندگان اسناد عادی، خریداران املاک قولنامهای و اشخاص دارای حقوق ارتفاقی اهمیت زیادی دارد.
سامانه ثبت ادعا چیست؟
سامانه ثبت ادعا بستری است که توسط سازمان ثبت اسناد و املاک کشور ایجاد شده تا اشخاصی که نسبت به ملکی دارای سند مالکیت به نام فرد دیگری ادعا دارند، بتوانند اطلاعات و مستندات خود را ثبت کنند.
هدف از راهاندازی این سامانه، شناسایی و ساماندهی ادعاهای مرتبط با مالکیت، منافع و حقوق ارتفاقی املاک و فراهم کردن زمینه بررسی قانونی آنها است.
چه کسانی باید در سامانه ثبت ادعا اقدام کنند؟
بر اساس اعلام سازمان ثبت، گروههای زیر مشمول ثبت اطلاعات در سامانه ثبت ادعا هستند:
خریداران املاک قولنامهای:
افرادی که ملکی را با قولنامه خریداری کردهاند اما سند رسمی هنوز به نام فروشنده یا شخص دیگری است و انتقال سند انجام نشده است.
مدعیان مالکیت عین ملک:
اشخاصی که خود را مالک واقعی ملک میدانند اما سند رسمی به نام فرد دیگری صادر شده است.
دارندگان منافع بیش از دو سال:
افرادی که نسبت به منافع یک ملک برای مدت بیش از دو سال دارای حق یا ادعا هستند.
دارندگان حقوق ارتفاقی:
اشخاصی که نسبت به ملک دیگران دارای حقوقی مانند حق عبور، حق مجرا یا سایر حقوق ارتفاقی هستند.
کدام املاک مشمول مهلت دو ساله هستند؟
مطابق اعلام سخنگوی سازمان ثبت، مهلت دو ساله ثبت ادعا شامل املاکی میشود که:
-
-
-
-
-
- سند مالکیت آنها از تاریخ ۱ فروردین ۱۳۹۶ به بعد صادر شده باشد.
- سند مالکیت به نام شخصی غیر از مدعی صادر شده باشد.
-
-
-
-
این افراد از تاریخ راهاندازی رسمی سامانه یعنی اول خرداد ۱۴۰۵، دو سال فرصت دارند تا ادعای خود را ثبت کنند.
چه کسانی نیازی به ثبت ادعا ندارند؟
دارندگان سند تکبرگ:
اگر مالکیت ملک با سند رسمی تکبرگ به نام شخص ثبت شده باشد، نیازی به ثبت اطلاعات در سامانه ثبت ادعا وجود ندارد.
دارندگان سند حدنگار:
مالکان دارای سند حدنگار یا کاداستری نیز مشمول ثبت ادعا نیستند و حقوق آنها در سیستم ثبت کشور به رسمیت شناخته شده است.
وضعیت املاک فاقد سند در سامانه ثبت ادعا
یکی از نکات مهم اعلام شده توسط سازمان ثبت، امکان ثبت اطلاعات مربوط به املاک فاقد سند مالکیت است.
در حال حاضر مالکان یا مدعیان این املاک نیز میتوانند اطلاعات خود را در سامانه ثبت ادعا وارد کنند؛ اما مهلت قانونی دو ساله فعلاً برای این دسته از املاک محاسبه نمیشود.
این موضوع برای بسیاری از مالکان اراضی فاقد سند رسمی اهمیت ویژهای دارد و میتواند در آینده مبنای رسیدگیهای قانونی قرار گیرد.
جریمه ثبت ادعاهای خلاف واقع
سازمان ثبت نسبت به سوءاستفاده از سامانه ثبت ادعا هشدار داده است.
جریمه مالی:
هر شخصی که با علم به عدم استحقاق خود اقدام به ثبت ادعا کند، به پرداخت جزای نقدی معادل ۲۰ درصد ارزش روز ملک محکوم خواهد شد.
مسئولیت کیفری:
در صورتی که در فرآیند ثبت ادعا جرائمی مانند:
-
-
-
-
-
- جعل اسناد
- تبانی
- انتقال مال غیر
-
-
-
-
رخ داده باشد، مرتکب علاوه بر جریمه مالی، با مجازات کیفری مقرر در قانون نیز مواجه خواهد شد.
اهمیت بررسی وضعیت ثبتی ملک قبل از ثبت ادعا
ثبت اطلاعات در سامانه ثبت ادعا باید بر اساس مستندات معتبر انجام شود. به همین دلیل توصیه میشود پیش از هر اقدامی، وضعیت ثبتی ملک، سوابق مالکیت، جانمایی پلاک ثبتی و حدود ملک توسط متخصصان امور ثبتی بررسی شود.
در بسیاری از پروندههای ملکی، استفاده از نظر کارشناسی در حوزه امور ثبتی و نقشهبرداری میتواند از بروز اختلافات و مشکلات حقوقی در آینده جلوگیری کند.
جمعبندی
راهاندازی سامانه ثبت ادعا گام مهمی در اجرای قانون الزام به ثبت رسمی معاملات اموال غیرمنقول محسوب میشود. افرادی که نسبت به املاک دارای سند رسمی به نام دیگران ادعای مالکیت، منافع یا حقوق ارتفاقی دارند، باید در مهلت مقرر نسبت به ثبت اطلاعات خود اقدام کنند. در مقابل، دارندگان اسناد تکبرگ و حدنگار نیازی به ثبت ادعا ندارند.
سوالات متداول
سامانه ثبت ادعا برای چه افرادی است؟
برای اشخاصی که نسبت به ملکی دارای سند رسمی به نام فرد دیگری، ادعای مالکیت، منافع یا حقوق ارتفاقی دارند.
آیا مالکان دارای سند تکبرگ باید ثبت ادعا انجام دهند؟
خیر. دارندگان سند تکبرگ و سند حدنگار نیازی به ثبت ادعا ندارند.
جریمه ثبت ادعای خلاف واقع چقدر است؟
معادل ۲۰ درصد ارزش روز ملک و در صورت ارتکاب جرم، مجازات کیفری نیز اعمال خواهد شد.
منبع:
اظهارات سخنگوی سازمان ثبت اسناد و املاک کشور درباره راهاندازی سامانه ثبت ادعا و اجرای ماده ۱۰ قانون الزام به ثبت رسمی معاملات اموال غیرمنقول.
برای دریافت خدمات کارشناسی یا مشاوره در این زمینه، از طریق زیر با ما در ارتباط باشید.
ثبت شماره تماس بصورت اینترنتی (با شما تماس خواهیم گرفت)
تماس با کارشناسان ما: 
