سامانه ثبت ادعا (سامانه ساماندهی اسناد غیررسمی) از یکم خرداد ماه سال جاری به دستور رئیس قوه قضاییه بهطور رسمی راهاندازی شد. طبق اعلام سخنگوی سازمان ثبت اسناد و املاک کشور، این سامانه برای ثبت ادعا درباره برخی املاکِ دارای سند حدنگار/تکبرگ و نیز ساماندهی مسیر طرح دعوا در مراجع قضایی فعال شده است.
در این خبر توضیح میدهیم مهلت دو ساله درج ادعا دقیقاً برای چه اشخاصی آغاز شده، کدام اسناد مشمول هستند، و از چه زمانی بدون درج ادعا امکان پیگیری قضایی با مشکل مواجه میشود.
سامانه ثبت ادعا چیست و چه هدفی دارد؟
سامانه ثبت ادعا بستری است که اشخاص میتوانند ادعای خود را نسبت به ملک یا حقوق مرتبط با ملک ثبت کنند تا سپس (در صورت نیاز) مسیر قانونی مانند طرح دعوا در مراجع قضایی را با «کد رهگیری» پیگیری کنند.
به گفته اعظم قویدل، سخنگوی سازمان ثبت، راهاندازی رسمی این سامانه از یکم خرداد ماه انجام شده و هدف آن، نظمدهی به دعاوی و ادعاهایی است که معمولاً بر پایه اسناد عادی (قولنامه و مبایعهنامه عادی) یا ادعاهای مربوط به منافع و حقوق ارتفاقی شکل میگیرند.
سامانه ثبت ادعا برای چه اسنادی راهاندازی شده است؟
طبق توضیح سازمان ثبت، این سامانه برای درج ادعا نسبت به:
-
-
-
-
-
- املاک دارای سند مالکیت حدنگار/تکبرگ
- اسنادی که در بازه زمانی مشخص صادر شدهاند.
- و همچنین اسنادی که بعد از آن بازه صادر میشوند.
-
-
-
-
فعال شده است.
مهلت دو ساله درج ادعا در سامانه ثبت ادعا برای چه کسانی است؟
سخنگوی سازمان ثبت اعلام کرده در بازه زمانی مذکور، بیش از ۲۲ میلیون و ۷۰۰ هزار سند مالکیت صادر شده که ۹ میلیون و ۴۰۰ هزار مورد آن پس از لازمالاجرا شدن قانون الزام و به رنگ سبز صادر شده است.
گروههای اصلی مشمول «مهلت دو ساله» در سامانه ثبت ادعا
اگر شما جزو یکی از گروههای زیر هستید، طبق اعلام سازمان ثبت، از تاریخ یکم خرداد به مدت ۲ سال فرصت دارید ادعای خود را در سامانه ثبت ادعا درج کنید:
-
-
-
-
-
- خریداران با سند عادی
-
-
-
-
افرادی که ملکی با سند تکبرگ/حدنگار را با قولنامه یا مبایعهنامه عادی خریداری کردهاند.
-
-
-
-
-
- مدعیان منافع بیش از ۲ سال
-
-
-
-
افرادی که ادعای منافع (مثلاً انتفاع/تصرفات خاص) بیش از دو سال در ملکی دارند که سند حدنگار دارد.
-
-
-
-
-
-
مدعیان حقوق ارتفاقی
-
-
-
-
-
افرادی که نسبت به ملک دارای سند حدنگار، ادعای حق ارتفاق (مثل حق عبور، حق مجری و موارد مشابه) دارند.
-
-
-
-
-
-
افرادی که از صدور برخی اسناد حدنگاری متضرر شدهاند.
-
-
-
-
-
شامل اسنادی که در اجرای قوانین خاص صادر شدهاند، از جمله:
-
-
-
-
-
-
-
- ماده ۱۴۷ اصلاحی قانون ثبت
- قانون تعیین تکلیف وضعیت ثبتی اراضی و ساختمانهای فاقد سند رسمی
- قانون الحاق موادی به قانون ساماندهی و حمایت از تولید و عرضه مسکن
-
-
-
-
-
-
بعد از درج ادعا در سامانه ثبت ادعا چه باید کرد؟
نکته مهمی که در اظهارات سخنگوی سازمان ثبت آمده این است که فرآیند دو مرحله زمانی دارد:
مهلتها به زبان ساده
-
-
-
-
-
- مرحله اول: از یکم خرداد، ۲ سال فرصت دارید ادعا را در سامانه ثبت ادعا ثبت کنید.
- مرحله دوم: بعد از ثبت ادعا، ۲ سال دیگر از تاریخ درج ادعا فرصت دارید «اقدام قانونی مقتضی» را انجام دهید؛ که در اغلب موارد، منظور طرح دعوا یا شکایت در مرجع قضایی است.
-
-
-
-
شرط طرح دعوا پس از راهاندازی سامانه ثبت ادعا (ماده ۱۰ قانون الزام)
طبق گفته قویدل، پس از راهاندازی رسمی سامانه، برای اسناد مشمول، طرح شکایت یا دعوا نسبت به املاک دارای این نوع اسناد، منوط به این است که:
-
-
-
-
-
- ابتدا ادعا در سامانه ثبت ادعا درج شود.
- سپس دعوا/شکایت در مرجع قضایی با قید کد رهگیری اخذ شده از سامانه انجام شود.
-
-
-
-
چرا کد رهگیری مهم است؟
چون طبق توضیح رسمی، در مسیر جدید، «کد رهگیری سامانه ثبت ادعا» بهنوعی پیششرط انتظامی/فرآیندی برای پیگیری قضایی در پروندههای مشمول محسوب میشود.
از چه تاریخی ادعاها پذیرفته نمیشود؟
سخنگوی سازمان ثبت تأکید کرده پس از پایان مهلت تعیینشده:
-
-
-
-
-
- از اول خرداد ۱۴۰۷هیچ ادعایی نسبت به اسناد مالکیت حدنگار صادره در بازه ۱ فروردین ۱۳۹۶ تا ۳۱ اردیبهشت ۱۴۰۵ پذیرفته نخواهد شد.
-
-
-
-
این بخش برای افرادی که معامله عادی انجام دادهاند یا مدعی حقوقی نسبت به چنین املاکی هستند، اهمیت ویژهای دارد.
تکلیف اسناد حدنگار صادرشده بعد از ۳۱ اردیبهشت ۱۴۰۵ چیست؟
برای اسناد مالکیت حدنگاری که پس از ۳۱ اردیبهشت ۱۴۰۵ صادر میشوند، سخنگوی سازمان ثبت اعلام کرده:
-
-
-
-
-
- مهلت دو ساله درج ادعا نسبت به آنها از تاریخ صدور همان سند حدنگار محاسبه میشود (نه از تاریخ راهاندازی سامانه).
-
-
-
-
آیا برای املاک فاقد سند هم میشود در سامانه ثبت ادعا ثبت انجام داد؟
بله. در بخش پایانی اظهارات، اعلام شده:
-
-
-
-
-
- درج ادعا نسبت به املاک فاقد سند مالکیت
- یا املاکی که تاریخ صدور سندشان خارج از بازه زمانی اعلامی است.
-
-
-
-
نیز در سامانه ثبت ادعا ممکن است؛ با این تفاوت که «محاسبه مهلت زمانی دو ساله» برای این دسته، از زمان راهاندازی رسمی نسبت به همان املاک در نظر گرفته میشود.
جمعبندی: چه کسانی باید سامانه ثبت ادعا را جدی بگیرند؟
اگر شما یا موکل/مراجعهکننده شما یکی از موارد زیر هستید، بیتوجهی به زمانبندی میتواند در آینده مشکلساز شود:
-
-
-
-
-
- خرید ملک دارای سند تکبرگ با قولنامه یا مبایعهنامه عادی
- ادعای حق ارتفاق یا منافع نسبت به ملک دارای سند حدنگار
- اختلاف ناشی از صدور اسناد حدنگاری در اجرای قوانین خاص
- قصد طرح دعوا درباره املاک مشمول که نیازمند کد رهگیری سامانه ثبت ادعا خواهد بود.
-
-
-
-
منبع
اداره کل روابط عمومی و رسانه سازمان ثبت اسناد و املاک کشور (به نقل از اظهارات اعظم قویدل، سخنگوی سازمان ثبت اسناد و املاک کشور)
برای دریافت خدمات کارشناسی یا مشاوره در این زمینه، از طریق زیر با ما در ارتباط باشید.
ثبت شماره تماس بصورت اینترنتی (با شما تماس خواهیم گرفت)