تحدید حدود در ثبت املاک به فرآیندی گفته میشود که در آن حدود دقیق یک ملک شامل طول اضلاع، نوع حدود فاصل و مساحت آن مشخص میشود. در این عملیات علاوه بر تعیین مرزهای ملک، حقوق ارتفاقی بین ملک و املاک مجاور نیز مورد بررسی قرار میگیرد.
برای نمونه ممکن است حد شمالی یک ملک چنین تعیین شود:
«شمالاً به طول ۲۰/۱۰ متر درب و دیوار به کوچه». در این مثال طول حد شمالی ۲۰/۱۰ متر بوده و نوع حد فاصل آن درب و دیوار است.
در تحدید حدود در ثبت املاک گاهی حقوق ارتفاقی نیز مشخص میشود. برای مثال ممکن است ملکی نسبت به ملک مجاور حق داشتن پنجره یا حق عبور داشته باشد. این حقوق در زمان تعیین حدود و با توجه به وضعیت املاک مجاور مشخص میشود.
همچنین طول اضلاع ملک در صورت مجلس تحدید حدود و در سند مالکیت با متر، دسیمتر و سانتیمتر درج میشود و مساحت ملک نیز با متر مربع یا هکتار ثبت میگردد.
مراحل انجام تحدید حدود در ثبت املاک
پس از ثبت اظهارنامه و انتشار آگهیهای نوبتی ثبت، فرآیند تحدید حدود در ثبت املاک بر اساس شماره املاک هر ناحیه آغاز میشود.
در این مرحله متقاضی ثبت و مالکان املاک مجاور برای روز تعیین حدود دعوت میشوند. این دعوت از طریق آگهی تحدید حدود در روزنامه انجام میشود و طبق مقررات باید حداقل بیست روز قبل از انجام عملیات منتشر شود.
در روز تعیین حدود، مالک یا نماینده قانونی او در محل حضور پیدا میکند و نقشهبردار ثبت نقشه وضع موجود ملک را تهیه میکند. سپس حدود ملک با توجه به وضعیت موجود و با رعایت حدود املاک مجاور مشخص میشود.
در پایان این عملیات، اطلاعات ملک در سندی به نام صورت مجلس تحدید حدود ثبت میشود. این صورتجلسه توسط نماینده ثبت تنظیم شده و به امضای مالک، نماینده ثبت، نقشهبردار ثبت و اشخاص حاضر میرسد.
اعتراض به تحدید حدود در ثبت املاک
در جریان تحدید حدود در ثبت املاک ممکن است برخی از مالکان مجاور نسبت به حدود تعیین شده یا حقوق ارتفاقی ثبت شده اعتراض داشته باشند.
بر اساس مقررات ثبت، هر یک از مجاورین که نسبت به حدود یا حقوق ارتفاقی تعیین شده ادعایی داشته باشد، میتواند تا سی روز پس از تنظیم صورت مجلس تحدید حدود اعتراض خود را مطرح کند.
مبنای قانونی این موضوع در مواد ۱۴، ۱۵ و ۲۰ آییننامه قانون ثبت اسناد و املاک پیشبینی شده است و اعتراض باید در مهلت قانونی به مرجع صلاحیتدار ارائه شود.
نقش نقشهبردار در تحدید حدود در ثبت املاک
در فرآیند تحدید حدود در ثبت املاک نقش نقشهبردار ثبت بسیار مهم است؛ زیرا نقشه دقیق ملک مبنای تعیین حدود و مساحت آن قرار میگیرد.
مطابق ماده ۷۵ اصلاحی آییننامه قانون ثبت (۱۳۵۴/۷/۱۷) نقشه کامل ملک باید توسط نقشهبردار ثبت تهیه شود. در این نقشه حدود ملک، طول اضلاع و مساحت دقیق آن مشخص شده و در صورت مجلس تحدید حدود درج میشود.
این اطلاعات در نهایت مبنای صدور سند مالکیت قرار میگیرد و به همین دلیل دقت در عملیات نقشهبرداری و تحدید حدود اهمیت زیادی در جلوگیری از اختلافات ملکی دارد.
تعیین طول و ابعاد املاک فاقد نقشه ثبتی
در برخی موارد در گذشته املاکی بدون ذکر دقیق طول اضلاع یا بدون ترسیم نقشه ثبتی تحدید حدود شده و برای آنها سند مالکیت صادر شده است.
در چنین شرایطی اگر مالک مراجعه کند، با توجه به وضع موجود ملک و با رعایت حدود درج شده در سند مالکیت و همچنین تطبیق با حدود املاک مجاور، عملیات تعیین طول و ابعاد انجام میشود.
در این موارد صورتجلسه تعیین طول ابعاد ملک تنظیم شده و سپس نسبت به تعویض سند مالکیت اقدام میشود. این فرآیند طبق بخشنامه شماره 98/4215 مورخ 1398/1/19 سازمان ثبت اسناد و املاک کشور انجام میگیرد.
دیدگاه سازمان ثبت درباره تحدید حدود در ثبت املاک
در توضیح اهمیت تحدید حدود در ثبت املاک، مسئولان سازمان ثبت اسناد و املاک کشور نیز بر نقش این فرآیند در جلوگیری از اختلافات ملکی تأکید کردهاند.
در همین راستا اعظم قویدل، سخنگوی سازمان ثبت اسناد و املاک کشور اعلام کرده است که تعیین دقیق حدود املاک و ثبت صحیح اطلاعات ثبتی، نقش مهمی در پیشگیری از دعاوی ملکی و ایجاد شفافیت در مالکیت املاک دارد.
بر این اساس، اجرای دقیق مقررات مربوط به تحدید حدود در ثبت املاک و ثبت صحیح مشخصات املاک در اسناد مالکیت، یکی از مهمترین مراحل در نظام ثبت رسمی املاک کشور محسوب میشود.
برای دریافت خدمات کارشناسی یا مشاوره در این زمینه، از طریق زیر با ما در ارتباط باشید.
ثبت شماره تماس بصورت اینترنتی(با شما تماس خواهیم گرفت)
تماس با کارشناسان ما: 
