در نظام حقوقی و ثبتی کشور، شناخت انواع ملک از نظر وضعیت ثبتی اهمیت زیادی دارد. بسیاری از اختلافات ملکی، دعاوی ثبتی و مشکلات مربوط به نقل و انتقال املاک به دلیل ناآگاهی از وضعیت ثبتی ملک ایجاد میشود. آشنایی با مفاهیمی مانند ملک مجهول المالک ثبتی، ملک در جریان ثبت و ملک ثبت شده برای مالکان، خریداران و کارشناسان رسمی دادگستری ضروری است.
در این مقاله، انواع ملک از نظر وضعیت ثبتی و آثار قانونی ثبت ملک را بررسی میکنیم.
ملک مجهول المالک ثبتی چیست؟
یکی از انواع ملک از نظر وضعیت ثبتی، ملک مجهول المالک ثبتی است. این نوع ملک به ملکی گفته میشود که اظهارنامه ثبتی آن تاکنون به اداره ثبت اسناد و املاک عودت نشده یا اساساً درخواست ثبت آن به اداره ثبت ارائه نشده است.
باید توجه داشت که ملک مجهول المالک ثبتی با مجهول المالک در مفهوم حقوق مدنی تفاوت دارد. در اینجا منظور، نامشخص بودن وضعیت ثبتی ملک در فرآیند ثبت رسمی است، نه نداشتن مالک واقعی.
ویژگیهای ملک مجهول المالک ثبتی:
-
-
-
- فاقد ثبت رسمی در دفتر املاک است.
- اظهارنامه ثبتی آن ناقص یا ارائه نشده است.
- هنوز وارد فرآیند کامل ثبت نشده است.
- امکان بروز اختلافات حقوقی در آن بیشتر است.
-
-
ملک در جریان ثبت چیست؟
ملک در جریان ثبت یکی دیگر از انواع ملک از نظر وضعیت ثبتی محسوب میشود. در این حالت، اظهارنامه ثبتی ملک به اداره ثبت ارائه شده و عملیات مقدماتی ثبت آغاز شده است، اما هنوز ملک در دفتر املاک ثبت نهایی نشده و سند مالکیت رسمی برای آن صادر نشده است.
این دسته از املاک معمولاً در مرحله بررسی سوابق، تحدید حدود یا انتشار آگهیهای ثبتی قرار دارند.
وضعیت حقوقی ملک در جریان ثبت
اگرچه نقل و انتقال این املاک میتواند در دفاتر اسناد رسمی انجام شود، اما این املاک هنوز مشمول مزایای کامل ماده 22 قانون ثبت نیستند.
نکات مهم درباره ملک در جریان ثبت
-
-
-
- هنوز سند مالکیت رسمی صادر نشده است.
- عملیات مقدماتی ثبت ادامه دارد.
- امکان اعتراض ثبتی نسبت به آن وجود دارد.
- نقل و انتقال آن قابلیت ثبت رسمی دارد.
-
-
ملک ثبت شده چیست؟
ملک ثبت شده مهمترین نوع در میان انواع ملک از نظر وضعیت ثبتی است. این نوع ملک در دفتر املاک سازمان ثبت اسناد و املاک کشور ثبت شده و برای آن سند مالکیت رسمی صادر شده است.
بر اساس ماده 22 قانون ثبت، دولت فقط شخصی را مالک میشناسد که ملک به نام او در دفتر املاک ثبت شده باشد.
مزایای ملک ثبت شده:
-
-
-
- برخورداری از حمایت قانونی کامل
- اعتبار رسمی سند مالکیت
- کاهش اختلافات ملکی
- امکان استناد قانونی در محاکم
-
-
آثار ثبت ملک در قانون ثبت
ثبت رسمی ملک آثار حقوقی مهمی دارد و موجب ایجاد امنیت در معاملات و مالکیت میشود. در ادامه مهمترین آثار ثبت ملک را بررسی میکنیم.
صدور سند مالکیت رسمی
پس از پایان عملیات مقدماتی ثبت، ملک در دفتر املاک ثبت شده و برای متقاضی یا قائم مقام قانونی او سند مالکیت صادر میشود.
شناسایی مالک رسمی توسط دولت
مطابق قانون، دولت فقط فردی را مالک میشناسد که:
-
-
-
- ملک به نام او ثبت شده باشد.
- انتقال رسمی ملک به وی ثبت شده باشد.
- ملک از طریق ارث به او رسیده باشد.
-
-
ابطال سند مالکیت
ابطال سند مالکیت تنها به موجب قانون یا حکم قطعی دادگاه امکانپذیر است. به همین دلیل اسناد رسمی از اعتبار بالایی برخوردار هستند.
عدم پذیرش دعاوی پس از انقضای اعتراض
پس از پایان مهلت اعتراض ثبتی، ادعای تضییع حق در جریان ثبت پذیرفته نمیشود؛ چه دعوا حقوقی باشد و چه کیفری.
اهمیت شناخت انواع ملک از نظر وضعیت ثبتی
شناخت انواع ملک از نظر وضعیت ثبتی برای خریداران، فروشندگان، مشاوران حقوقی و کارشناسان رسمی دادگستری اهمیت فراوانی دارد. بررسی وضعیت ثبتی ملک پیش از معامله میتواند از بروز بسیاری از مشکلات حقوقی و ثبتی جلوگیری کند.
همچنین کارشناسان رسمی دادگستری در امور ثبتی و نقشهبرداری نقش مهمی در تشخیص وضعیت ثبتی املاک، بررسی سوابق ثبتی و تحلیل اسناد مالکیت دارند.
نتیجهگیری
انواع ملک از نظر وضعیت ثبتی شامل ملک مجهول المالک ثبتی، ملک در جریان ثبت و ملک ثبت شده است. هر یک از این املاک دارای شرایط حقوقی و ثبتی متفاوتی هستند و آگاهی از وضعیت آنها در معاملات ملکی اهمیت زیادی دارد. ثبت رسمی ملک موجب تثبیت مالکیت، صدور سند رسمی و کاهش اختلافات حقوقی خواهد شد.
منبع
قانون ثبت اسناد و املاک-اظهارات اعظم قویدل، سخنگوی سازمان ثبت اسناد و املاک کشور
برای دریافت خدمات کارشناسی یا مشاوره در این زمینه، از طریق زیر با ما در ارتباط باشید.
ثبت شماره تماس بصورت اینترنتی(با شما تماس خواهیم گرفت)
