سازمان ثبت اسناد و املاک کشور با اجرای قانون الزام به ثبت رسمی معاملات اموال غیرمنقول، گام مهمی در ساماندهی معاملات ملکی و جلوگیری از کلاهبرداریهای حوزه پیشفروش ساختمان برداشته است. در همین راستا، صدور شناسه یکتا برای هر واحد پیشفروشی بهعنوان یک ابزار کلیدی برای حذف معاملات معارض در دستور کار قرار گرفته است.
تشریح قانون الزام به ثبت رسمی معاملات اموال غیرمنقول
اعظم قویدل، سخنگوی سازمان ثبت اسناد و املاک کشور، در برنامه میز اقتصاد به تشریح جزئیات اجرای این قانون پرداخت و اعلام کرد:
این قانون در تاریخ ۲۶ اردیبهشت ۱۴۰۳ در مجمع تشخیص مصلحت نظام تصویب شده و از همان زمان، اقدامات گستردهای برای اجرای آن آغاز شده است.
تشکیل شورای راهبری و تدوین نقشه راه اجرایی
به گفته سخنگوی سازمان ثبت، شورای راهبری اجرای قانون به ریاست معاون اول قوه قضاییه تشکیل شده و تاکنون ۶۹ جلسه تخصصی برگزار کرده است. در این شورا، وظایف هر یک از دستگاههای اجرایی مشخص و نقشه راه اجرای قانون تدوین شده است.
تصویب آییننامههای اجرایی و نقش شهرداریها
بر اساس این قانون، ۱۴ آییننامه اجرایی پیشبینی شده که تاکنون ۱۰ آییننامه آن تصویب و لازمالاجرا شده است.
یکی از مهمترین این آییننامهها، آییننامه تبصره ۳ ماده ۱۴ است که به موضوع پیشفروش ساختمان، مشارکت در ساخت و تقسیمنامهها اختصاص دارد.
صدور شناسه یکتا برای هر واحد پیشفروشی چگونه انجام میشود؟
فرآیند جدید به شرح زیر است:
1️⃣ دریافت دستور نقشه از شهرداری
افراد متقاضی پیشفروش یا مشارکت در ساخت ابتدا باید دستور نقشه ساختمانی را از شهرداری دریافت کنند.
2️⃣ ارسال برخط اطلاعات به سازمان ثبت
دستور نقشه بهصورت آنلاین و آنی از شهرداری به سازمان ثبت اسناد و املاک کشور ارسال میشود.
3️⃣ صدور شناسه یکتا برای هر واحد
برای هر واحد آپارتمانی درجشده در دستور نقشه، یک شناسه یکتای ثبتی صادر میشود.
4️⃣ تنظیم سند رسمی بر مبنای شناسه یکتا
تنظیم اسناد رسمی پیشفروش، مشارکت در ساخت و تقسیمنامه تنها بر اساس همین شناسه یکتا در دفاتر اسناد رسمی امکانپذیر است.
نقش شناسه یکتا در جلوگیری از معاملات معارض
یکی از مشکلات اساسی بازار مسکن در سالهای گذشته، پیشفروش یک واحد به چند نفر و شکلگیری دعاوی پیچیده ملکی بوده است.
با اجرای این سازوکار جدید:
-
-
-
-
-
- ملک پس از تنظیم سند رسمی فریز ثبتی میشود.
- امکان انتقال همزمان یا مجدد به اشخاص دیگر وجود نخواهد داشت.
- ریسک دعاوی حقوقی و کیفری به حداقل میرسد.
-
-
-
-
تبدیل شناسه یکتا به سند مالکیت قطعی
پس از اتمام عملیات ساختمانی و صدور پایان کار ساختمانی توسط شهرداری:
-
-
-
-
-
- همان شناسه یکتا
- مبنای تنظیم صورتمجلس تفکیکی
- و در نهایت صدور سند مالکیت قطعی حدنگار برای خریدار خواهد بود.
-
-
-
-
اجرای سراسری طرح پس از موفقیت در مشهد
به گفته قویدل، این طرح ابتدا بهصورت آزمایشی در مشهد اجرا شد و پس از حدود شش ماه، با موفقیت در سطح کل کشور عملیاتی شده است.
وضعیت اسناد زرد، دفترچهای و معاملات قولنامهای
سخنگوی سازمان ثبت تأکید کرد:
-
-
-
-
-
- اسناد مالکیت زرد رنگ و دفترچهای
- و املاک فاقد سابقه ثبت رسمی یا دارای قولنامه عادی
-
-
-
-
در حال حاضر منع قانونی برای انجام معاملات عادی ندارند؛ هرچند توصیه مؤکد سازمان ثبت، تنظیم سند رسمی برای کاهش ریسکهای حقوقی است.
صدور بیش از ۸ میلیون سند حدنگار سبزرنگ
بر اساس آمار ارائهشده:
-
-
-
-
-
- از زمان لازمالاجرا شدن قانون
- بیش از ۸ میلیون و ۲۳۴ هزار سند مالکیت حدنگار سبزرنگ صادر شده است.
- از این پس، رنگ اسناد مالکیت جدید سبز خواهد بود.
-
-
-
-
جمعبندی | اهمیت شناسه یکتا در آینده معاملات ملکی
اجرای قانون الزام به ثبت رسمی معاملات اموال غیرمنقول و صدور شناسه یکتا برای هر واحد پیشفروشی، نقطه عطفی در شفافسازی معاملات ملکی، کاهش دعاوی ثبتی و افزایش امنیت حقوقی خریداران محسوب میشود؛ موضوعی که نقش کارشناسان رسمی دادگستری در حوزه امور ثبتی و نقشهبرداری را بیش از پیش پررنگ میکند.
