اشتباه در عملیات ثبتی چگونه اصلاح می‌شود؟ | بررسی صلاحیت هیأت نظارت در قانون ثبت

اشتباه در عملیات ثبتی چگونه اصلاح می‌شود؟

اشتباه در عملیات ثبتی ممکن است در مراحل مختلف ثبت ملک از جمله عملیات مقدماتی ثبت، صدور سند مالکیت یا تفکیک ملک رخ دهد. در چنین مواردی قانون ثبت سازوکار مشخصی برای رسیدگی و اصلاح این اشتباهات پیش‌بینی کرده است.

مطابق مقررات قانون ثبت، رسیدگی به اشتباه در عملیات ثبتی در بسیاری از موارد در صلاحیت هیأت نظارت ثبت قرار دارد؛ با این حال در برخی موارد اختیار اصلاح به رؤسای واحدهای ثبتی نیز تفویض شده است.

رسیدگی به اشتباه در عملیات ثبتی در هیأت نظارت

بر اساس ماده ۶ قانون ثبت، چنانچه در عملیات مقدماتی ثبت ملک یا در زمان صدور سند مالکیت و یا تفکیک ملک اشتباه در عملیات ثبتی رخ داده باشد، رسیدگی و اتخاذ تصمیم در این خصوص در صلاحیت هیأت نظارت ثبت است.

هیأت نظارت به عنوان مرجع نظارتی در سازمان ثبت اسناد و املاک کشور وظیفه بررسی اشتباهات ثبتی و صدور دستور اصلاح ثبت را بر عهده دارد.

تفویض برخی اختیارات اصلاح اشتباه در عملیات ثبتی به رؤسای واحدهای ثبت

برخی از اختیارات مربوط به رسیدگی به اشتباه در عملیات ثبتی به موجب مصوبه شماره ۱۴۰۰ مورخ 1353/4/1 هیأت نظارت منطقه مرکزی و با توجه به ماده ۱۰ آیین‌نامه اجرایی رسیدگی به اسناد معارض و هیأت نظارت ثبت، به رؤسای واحدهای ثبتی تفویض شده است.

همچنین رأی وحدت رویه مورخ 1353/12/24 شورای عالی ثبت نیز در این زمینه مورد استناد قرار می‌گیرد.

به همین دلیل در بسیاری از موارد، ابتدا موضوع اشتباه در عملیات ثبتی در اداره ثبت محل بررسی می‌شود.

اصلاح اشتباه در عملیات ثبتی بر اساس بخشنامه‌های ثبت

در صورتی که اشتباه از مصادیق بند ۳۸۷ مجموعه بخشنامه‌های ثبتی باشد، اداره ثبت مربوطه می‌تواند رأساً نسبت به اصلاح آن اقدام کند.

در این موارد نیازی به طرح موضوع در هیأت نظارت نخواهد بود و اصلاح اشتباه در عملیات ثبتی در همان اداره ثبت انجام می‌شود.

ارجاع اشتباه در عملیات ثبتی به هیأت نظارت

اگر موضوع اصلاح از مصادیق بند ۳۸۷ مجموعه بخشنامه‌های ثبت نباشد، رئیس واحد ثبتی در اجرای ماده ۲۵ اصلاحی قانون ثبت موضوع اشتباه در عملیات ثبتی را به اداره کل ثبت استان گزارش می‌کند.

در این حالت پرونده جهت رسیدگی در هیأت نظارت مطرح شده و پس از صدور رأی، اداره ثبت محل مکلف به اجرای تصمیم و اصلاح ثبت خواهد بود.

اشتباه قلمی در عملیات ثبتی و اصلاح آن

یکی از مصادیق مهم اشتباه در عملیات ثبتی زمانی است که در هنگام ثبت ملک یا ثبت انتقالات بعدی، صرفاً به علت عدم توجه و دقت نویسنده سند مالکیت یا دفتر املاک اشتباه قلمی رخ دهد.

همچنین در مواردی که ثبت دفتر املاک با مفاد سند رسمی یا حکم نهایی دادگاه مغایرت داشته باشد، موضوع به عنوان اشتباه در عملیات ثبتی قابل بررسی خواهد بود.

در چنین شرایطی هیأت نظارت پس از رسیدگی و احراز وقوع اشتباه، دستور اصلاح ثبت دفتر املاک و سند مالکیت را صادر می‌کند.

اهمیت بررسی اشتباه در عملیات ثبتی در دعاوی ملکی

رسیدگی صحیح به اشتباه در عملیات ثبتی نقش مهمی در جلوگیری از بروز اختلافات حقوقی در حوزه املاک دارد. اصلاح به‌موقع اشتباهات ثبتی می‌تواند از ایجاد تعارض در اسناد مالکیت و طرح دعاوی پیچیده ملکی جلوگیری کند.

به همین دلیل آشنایی کارشناسان رسمی دادگستری در امور ثبتی، دفاتر اسناد رسمی و فعالان حوزه املاک با مقررات مربوط به اشتباه در عملیات ثبتی اهمیت زیادی دارد.

منبع: اعظم قویدل-سخنگوی سازمان ثبت اسناد و املاک کشور